اتفاقات بسياري در جهان به وقوع مي‌پيوندند كه به دليل وجود رسانه‌هاي متعدد در كمترين زمان و حتي حين وقوع در سطح جهاني منعكس مي‌شوند؛ اين امكان با وجود ابزارهاي فني و سخت‌افزاري مدرن و به روز به وجود مي‌آيد اما بايد ديد رسانه‌هاي پرمخاطب دنيا براي حفظ مخاطب‌هاي جذب كرده طي ساليان متمادي اخبار را با كدام روش‌هاي خبري منتشر مي‌كنند تا در شرايطي كه مي‌دانيم رسانه‌ها طرفدارانه و بعضا مغرضانه مي‌نويسند ذهن مردم با واقعه درگير شود و تاثير مورد نظر را بگذارد.

به گزارش خبرنگار رسانه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، تاکتيک سابقه‌نويسي كه در دنياي روزنامه‌نگاري يکي از روش‌هاي معمول در تهيه خبر براي جريان‌سازي و مسيردهي به اخبار و کمک شاياني به روزنامه‌نگار است؛ نشست هدايت شونده كه در آن برخي از اخبار و اسرار حفظ مي‌شوند و برخي ديگر با اهداف از قبل تعيين شده به گونه‌اي زمانبندي مي‌شوند که هر يک از آنان به هدفي که مدنظر قرار مي‌دهند اصابت کنند، يا تاکتيک ماساژ پيام كه انواعي همچون تاکتيک حذف، تاکتيک کلي بافي، تاکتيک زمان‌بندي، تاکتيک قطره‌چکاني، تاکتيک موجي و تاکتيک تبخير دارد از جمله راه‌هاي القاي خبر و پيام آن در پوشش اخبار به مخاطبان است.

در اين باره نظر برخي از اساتيد ارتباطات را درباره تاكتيك‌هاي پوشش خبري كه در جهان كنوني رسانه‌ها و مطبوعات مورد استفاده قرار مي‌گيرد را جويا شديم.

*انتظار براي تكنيك‌هاي جديدي درعرصه خبري

تكنيك‌هايي كه براي پوشش خبري در جهان امروز استفاده مي‌شود با توجه به تحولاتي كه هر روز اتفاق مي‌افتد، كافي نيست؛ در شرايطي كه در جهان كنوني شاهد تغيير تعريف گيرنده و فرستنده پيام هستيم بايد روش‌ها و تكنيك‌هاي جديدي در عرصه پوشش‌ خبري در سطح جهان را در آينده نزديك به انتظار بنشينيم.

اميدعلي مسعودي ـ رييس دانشكده علوم ارتباطات دانشگاه سوره ـ در گفت‌وگو با خبرنگار رسانه ايسنا، درباره تكنيك‌هاي پوشش خبري در جهان معتقد است: نخستين روش كه در مطبوعات و خبرگزاري‌هاي جهان مورد استفاده قرار مي‌گيرد برجسته‌سازي است؛ اينكه يكي تيتر يك مي‌شود و ديگر اخبار به ترتيب اهميت در رديف‌هاي بعدي قرار مي‌گيرد.

او ادامه داد: در حال حاضر تكنيك رايج دنيا كه نزديك به دو دهه است روزنامه‌نگاران به آن روي آورده‌اند، حركت از خبرنويسي سخت به سوي نرم است زيرا اين سبك خبرنويسي براي خوانندگان امروزي جذاب‌تر است.

وي با بيان اين كه در حوزه انتشار خبر و سياست‌گذاري خبري هم تحولات تازه‌اي در جهان اتفاق افتاده است، افزود: بعد از جنگ عراق به دليل حضور خبرنگاران در مناطق خاورميانه و جنگي، خبرنگاري به حوزه‌هاي تخصصي كشيده شد. مثلا هر خبرنگار فقط در يك حوزه مثل صرفا انرژي هسته‌اي به طور ويژه فعاليت مي‌كند.

او توضيح داد: در همين راستا دانشكده مطالعات جهان در دانشگاه تهران ايجاد شده است كه خبرنگاران نيز مي‌توانند در مقطع ارشد به طور تخصصي در اين زمينه تحصيل كنند.

مسعودي همچنين اظهاركرد: با توجه به مسايل جديد ارتباطي و رسانه‌هاي مدرن، مخاطبان از حالت دريافت يك سويه پيام خارج شده و مي‌توانند پيام توليد كنند. اين امكان از طريق تعاملات اينترنتي كه تنها در حوزه نوشتاري و ديداري نبوده بلكه مولتي مديا و چندرسانه‌يي است فراهم مي‌شود.

*20 تكنيك پوشش خبري براي تاثير بر مخاطب

محمدتقي روغني‌ها نيز با بيان اينكه تكنيك‌هاي پوشش خبري كلاسيك در كتب آموزشي وجود دارند، گفت: آنچه در رسانه‌هاي امروز مشهود است اينكه بر خلاف گذشته به دليل تعدد رسانه‌ها سانسور كلي اخبار صورت نمي‌گيرد. شايد به همين دليل حداقل بخشي از اخبار منتشر مي‌شود.

اين استاد ارتباطات با بيان اين كه روغني‌ها 20 نوع تكنيك پوشش خبري براي درگير كردن و تاثير بر ذهن مخاطب وجود دارد، ادامه داد: يكي از تكنيك‌هاي پوشش خبري بزرگنمايي خبرهاي خاص است تا اخبار ديگر در محاق و تحت شعاع آن قرار گيرند. اين يكي از متداول‌ترين روش‌هاي پوشش اخبار در رسانه‌ها و مطبوعات جهان است.

وي از تحريف خبر به شكلي كه بخشي از خبر را طرح مي‌كنند و عنوان بخش ديگري را ناديده مي‌گيرند و به حاشيه‌هاي موضوع به جاي اصل خبر مي‌پردازند را نوع ديگري از پوشش خبري عنوان كرد.

* تاكتيك‌هاي كلي‌بافي و حذف كلمات

همچنين سعيد خال ـ استاد ارتباطات ـ با بيان اينكه همه رسانه‌هاي بزرگ دنيا براي تاثيرگذاري بر مخاطب از تاكتيك‌هاي متفاوت ارتباطي و رسانه‌يي استفاده مي‌كنند، اظهار كرد: عليرغم شعار رسانه‌ها مبني بر كار بي‌طرفانه شاهد نظام سلطه در بخش فرهنگي و رسانه‌يي هستيم.

او از تاكتيك‌هاي كلي‌بافي، حذف كلمات، برجسته‌سازي، شايعه‌پراكني و تاكتيك‌هاي ديگر به عنوان روش‌هاي پوشش خبري كه از سوي رسانه‌هاي بزرگ جهان اعمال مي‌شود نام برد.

وي خاطرنشان كرد: با افزايش جو اعتمادسازي در بين مخاطبان از سوي رسانه‌هاي داخلي مي‌توان ميزان كاربرد خبررساني رسانه‌هاي خارجي را به صورت عملي خنثي كرد. هر كدام از رسانه‌ها در جهت اهداف خود كار مي‌كنند. رسانه‌هاي خارجي از بي‌اعتمادي مردم به رسانه‌هاي خودي سوء استفاده مي‌كنند اما رسانه‌هاي داخلي بايد اين تاكتيك‌ را خنثي كنند.

*روش قطره‌چكاني

او از تاكتيك‌ قطره‌چكاني كه اخبار را قطره به قطره به ذهن مخاطب مي‌چكاند و تاكتيك زماني كه بريده بريده اخبار را در فواصل زماني معين منتشر مي‌كند نيز به عنوان تاكتيك‌هاي ديگر پوشش خبري نام برد.

*روزنامه‌هاي معتبر فاقد خبر خام

حسين قندي - استاد ارتباطات - درباره تكنيك‌هاي پوشش خبري در جهان اظهار كرد: روزنامه‌هاي جهان خبري كه در جايي همچون خبرگزاري‌ها و سايت‌هاي اطلاع‌رساني منتشر شده است را پردازش كرده و با توجه به آن گزارش يا مقاله مي‌نويسند يا روي آن گفت‌وگو مي‌گيرند.

وي افزود: هيچ روزنامه بزرگي در جهان هيچ خبر خامي را از روي خبرگزاري‌ها منتشر نمي‌كند؛ در 10 سال اخير يك بار يك روزنامه خبري به نقل از آسوشيتد‌پرس منتشر كرد كه آن هم با ذكر منبع بود. پرورش خبر و خبرسازي به صورت واقعا عملياتي بين خبرنگاران خارجي ديده مي‌شود. به نحوي كه كمتر در دفتر روزنامه حاضرند و بيش‌تر وقت خود را براي جمع‌آوري اطلاعات مستند در جامعه مي‌گذرانند.

اين استاد ارتباطات خاطر نشان كرد: در ايران خبرنگاران اخبار مورد نظر براي بستن صفحات را از روي سايت‌هاي خبري كپي مي‌كنند؛ در روزنامه‌هاي معتبر جهان يك خبر خام وجود ندارد و همه توليد خود آن‌هاست.

با وجود امكانات پيشرفته و نمايندگي‌هاي متعدد رسانه‌ها و مطبوعات بزرگ و نامي دنيا و آشنايي اساتيد و متخصصان داخلي با چگونگي تاثير آن‌ها بر افكار عمومي جهان، يافتن راهكاري از سوي روزنامه‌ها و رسانه‌هاي داخلي براي تاثيرگذاري هر چه بيشتر بر افكار عمومي ضروري به نظر مي‌رسد.

نوشته شده توسط Dr. Mohammad Soltanifar در دوشنبه بیست و دوم تیر 1388 |